در مجموعه دانستنی های فشار خون ، پزشکان متخصص دلایل بروز فشار خون را مورد بررسی قرار می دهند و راهکارهای درمانی جامع و مفیدی را برای کنترل این بیماری در اختیار مبتلایان می گذارند .
همچنین روش های کارآمد و نوینی از جمله : مشاوره های پزشکی ، دارویی و تغذیه ای ؛ بهینه سازی مواد غذایی ؛ بهره بردن از تغذیه ای سالم و تمرینات ورزشی خاص از قبیل یوگا ، مدیتیشن ، آیروبیک و … را برای به دست آوردن زندگی سالم ارائه می دهند .
شما با عمل کردن به این توصیه ها استرس و نگرانی را از خود دور ساخته ، بر ترس از بیماری خود غلبه می کنید و سطح کیفی زندگی خود را ارتقاء می بخشید که نهایتا لحظه هایی سرشار از سلامتی و اعتماد به نفس نیز خواهید داشت .
فشار خون چیست؟
افزایش فشار خون می تواند اعضای مختلفی از جمله قلب، عروق خونی، کلیه ها و مغز را تحت تاثیر قرار دهد.
در واقع همه افراد فشار خون دارند! خون برای گردش موثر در عروق بدن از نیرو و فشاری برخوردار است که آن را به نقاط مختلف بدن می رساند. این افزایش فشار خون است که بیماری تلقی می شود.
افزایش فشار خون می تواند اعضای مختلفی از جمله قلب، عروق خونی، کلیه ها و مغز را تحت تاثیر قرار دهد.
میزانی از فشار خون که بالا در نظر گرفته می شود در منابع مختلف متفاوت است ولی معمولاً به فشار خون بیشتر از٩٠/١٤٠میلیمتر جیوه افزایش فشار خون اطلاق می شود. به فشار خون افزایش یافته گاهی قاتل خاموش گفته می شود چون اگرچه معمولاً بی علامت است ولی می تواند منجر به حمله قلبی و سکته مغزی شود.
فشار خون بالا در چه کـسانی دیده می شود؟
فشار خون بالا خصوصاً در افراد مسن بسیار شایع است.تقریباً در حدود یک نفر از هر چهار نفر از فشار خون بالا رنج می برند. در بیماران جوانتر در مردان شایعتر است ولی در سنین بالاتر در زنان بیشتر از مردان دیده می شود. به طور کلی با افزایش سن خطر ابتلا افزایش می یابد.
علت ایجاد فشار خون بالا چیست؟
علل بروز این بیماری هنوز به طور کامل شناخته نشده است . در بیشتر موارد افزایش مقاومت محیطی عروق مسئول افزایش فشار خون است که خود علل متفاوتی دارد.
عوامل مستعد کننده چیستند؟
بیشتر مردم (نزدیک به نود و پنج درصد آنها) از نوعی افزایش فشار خون رنج می برند که علت مشخصی برای آن یافت نشده است. به این فرم، افزایش فشار خون اولیه گفته می شود.
عوامل زیر در بروز این نوع افزایش فشار خون موثر هستند:
سن : در مطالعات مختلف نشان داده شده است که سیر پیشرونده افزایش فشار خون با افزایش سن ارتباط دارد.
ژنتیک : به خوبی اثبات شده است که عوامل ژنتیکی که به ارث می رسند با افزایش فشار خون ارتباط دارند.
نژاد : سفید پوستان ونژاد هندواروپایی بیشتر دچار افزایش فشار خون می شوند.
عوامل محیطی : مانند چاقی، الکل، نمک زیاد و استرس نیز موثر هستند.
پنج درصد باقی مانده مبتلایان به فشار خون افزایش یافته علت مشخصی برای بیماری خود دارند. به این نوع، افزایش فشار خون ثانویه گفته می شود.
عوامل زیر در بروز این نوع افزایش فشار خون موثر هستند:
بیماری کلیوی : به دلیل احتباس آب و نمک در بدن موجب بالا رفتن فشار خون می شود. این افزایش، خود می تواند باعث ایجاد بیماری کلیوی شود و یا آن را بدتر کند.
بیماریهای غدد درون ریز : (مانند سندرم کوشینگ، هایپرپلازی آدرنال و فئوکرومو سایتوما).
داروها و سموم : افزایش فشار خون می تواند عارضه جانبی استروئیدها، الکل، کوکائین، سیکلوسپورین و اریتروپوئیتین باشد. مصرف مواد حاوی تیروزین مانند برخی از پنیرها در افرادی که از داروهای ضد افسردگی خاصی استفاده می کنند ممکن است منجر به حمله افزایش فشار خون در این افراد شود. خطر افزایش فشار خون در زنانی که از قرصهای ضد بارداری استفاده می کنند، بیشتر است.
اشکال در سیستم عصبی خودکار و یا سیستم هورمونی کلیه ( رنین آنژیوتانسین ).
مقاومت به انسولین
فشار بالا در اوایل بارداری ممکن است نشان دهنده افزایش فشار خون اولیه باشد. فشار خون بالا در نیمه دوم حاملگی پره اکلامپسی نامیده می شود که معمولاً اگر کنترل شود، پس از زایمان از بین می رود و مشکل جدی ایجاد نمی کند.
چرا باید فشار خون بالا را کنترل کرد؟
فشار خون بالا یک عامل خطر مهم در ایجاد نارسایی قلبی است. همچنین می تواند موجب نارسایی کلیه، مشکلات عروق محیطی، تخریب عروق شبکیه چشم، سکته مغزی و حمله قلبی شود به همین دلیل پیشگیری و درمان آن بسیار مهم است.
اگر میزان فشار خون به سرعت بالا رفته و به حدود ١٣/٢٠٠ برسد به آن فشار خون بدخیم گفته می شود که آسیب زیادی ایجاد می کند و موجب مرگ و میر می شود.
فشار خون بالا چگونه تشخیص داده می شود؟
میزان فشار خون : فشار خون در چند نوبت و در شرایط استاندارد اندازه گیری می شود.
عکـس قفسه سیـــنه : ممکن است علائم نارسایی قلبی و بزرگ شدن قلب را نشان دهد.
نوار قلب : ممکن است بزرگی بطن چپ یا کم خونی موضعی (ایسکمی) را نشان دهد.
آزمایش خون : اوره و الکترولیتها برای بررسی عملکرد کلیه و همچنین چربی و قند خون.
آزمایش ادرار : برای یافتن بیماری کلیوی.
فشار خون بالا چگونه درمان می شود؟
هدف از درمان رساندن فشار خون به کمتر از٩٠/١٤٠ در افراد معمولی و کمتر از٨٥/١٣٠ در بیماران مبتلا به بیماری کلیوی یا دیابت است. با این هدف که در دراز مدت خطر عوارض وخیمی که گفته شد کاهش پیدا کند.
برای کمک به کاهش عوارض بهتر است:
*سیگار ترک شود تا آسیب عروقی کمتر گردد.
* کاهش وزن با رژیم غذایی و یا ورزش.
* کاهش مصرف نمک و اجتناب از مصرف غذاهایی که شور تهیه می شوند.
*افزایش فعالیت بدنی و ورزش منظم.
*کاستن از استرس.
برای کنترل فشار خون پزشک ممکن است داروهای مختلفی تجویز کند که مکانیسمهای متفاوتی دارند. معمولاً یک نوع دارو همراه تغییر شیوه زندگی به صورتی که گفته شد به کار می رود. اگر به اندازه کافی موثر نباشد داروهای دیگری اضافه می شوند. انتخاب دارو به عوامل متعددی از جمله شرایط جسمانی فرد بستگی دارد.
فشار خون نرمال با موز و بهتر از آن انجیر تازه
6عدد انجیر تازه حاوی 891 میلی گرم پتاسیم کاهش دهنده فشار خون است. یعنی 20% از نیاز روزانه به این ماده با خوردن انجیر تامین می شود.مقدار پتاسیم موجود در این تعداد انجیر برابر با مقدار موجود در یک موز بزرگ است. مطالعه 5 ساله اخیر در نیوزلند ثابت کرده که منابع غنی از پتاسیم سرعت مرگ و میر در افراد 55 سال و بیشتر را به طور قابل ملاحظه ای تحت تاثیر قرار می دهد. این میوه ها همچنین سبب ارتقا سلامت استخوان می شود. انجیر یکی از منابع سرشار از کلسیم است که کلسیم موجود در آن(6 عدد) معادل نصف فنجان شیر پر چربی است.
فشار خون پایین
فشار خون پایین به فشار سیستولی خون پایینتر از 90 میلیمتر جیوه گفته می‌شود.
مقدمه
بسیاری از افراد به فشار خون بالا حساسند و در صورت مشاهده آن فوراً به پزشک مراجعه می‌نمایند. بعضی انسانها بطور طبیعی فشار خون پایینی دارند و بدنشان به این میزان فشار خون عادت کرده است. کـسی که فشار سیستولش معمولاً بین 90 تا110 میلیمتر جیوه است و این میزان را طی سالیان دراز حفظ می‌کند به نوعی انسان خوشبختی است. زیرا همین فشار پایین او را در برابر بسیاری از بیماریهای عروقی (مانند سفت شدگی رگها) محافظت می‌کند و خطر سکته‌ قلبی و مغزی را در او پایین می‌آورد.
آیا فشار خون پایین می‌تواند خطر آفرین باشد؟
اگر فشار خون سیستولی فرد از مقادیر طبیعی (بین 90 تا110 میلیمتر جیوه) کمتر شود ممکن است خطراتی را برای وی ایجاد کند. از جمله ممکن است خون کافی به مغز و سایر اندامهای حیاتی نرسد و کارکرد آنها مختل گردد. کلیه‌ها ، اندامهای حساسی به افت فشار خون هستند و اگر فشار از حد خاصی پایین بیاید، کلیه‌ها دیگر نمی‌توانند ادرار تولید کنند.
اگر فشار خون سیستولی از مرز60-70 میلیمتر جیوه پایینتر بیاید، فرد اصطلاحاً وارد شوک شده است و اگر این حالـــت مدتی ادامه یابد ممکن است جان خود را از دست بدهد. برای مقابله با چنین افت فشارهایی لازم است برای بیمار سرم و مایعات مناسب تجویز شود تا بتدریج فشار خون به میزان طبیعی باز گردد.
در مورد خطرات فشار خون بالا برای سلامتی ، آگاهی بسیاری داده شده ولی کمتر کـسی می‌داند که در برخی از کشورها فشار خون پایین هم یک مشکل پزشکی به حساب می‌آید. گفته می‌شود در آلمان غربی از هر 10 نفر از این مشکل رنج می‌برد. تحقیقات نشان داده که اکثر مبتلایان به فشار خون پایین دارای جثه ضعیف و وزن کم هستند البته مردان و زنان مسن هم مبتلا می‌شوند.
علائم فشار خون پایین
علائم فشار خون پایین عبارتند از: خستگی مفرط ، سرگیجه ، خواب آلودگی و غش کردن. همه این علائم را می‌توان به ناراحتیها و کـسالـــت های دیگر هم نسبت داد. چیزی که باعث اشتباه می‌شود آن است که بعضی از این علائم در افرادی که دارای فشار خون بالا هم هستند دیده می‌شود.
علل افت فشار خون
کـسی را که بطور دائم فشار خونش پایین است نباید با پایین آمدن فشار خون اشتباه گرفت. پایین آمدن موقت فشار خون معمولا پس از خونریزی ناگهانی و شدید یا از دست دادن آب بدن به دنبال دوره اسهال سخت ، پیش می‌آید. افت ناگهانی فشار خون نیز از اهمیت خاصی برخوردار است. دیدن مناظر نامطلوب یا شنیدن خبرهای ناگهانی باعث می‌شود که رگهای بدن خود را ول کنند و فشار خون ناگهان افت پیدا کند. در ضمن اسهال و استفراغ‌های شدید و طولانی و تصادفهای مختلف (که با خونریزی بیرونی یا داخلی همراه است) از دیگر علل شایع افت فشار می‌باشند. همچنین اگر بعد از یک حمله قلبی کـسی تحت مداوای فشار خون بالاست و بیش از حد معین دارو مصرف کند فشار خون او پایین خواهد آمد. با همه اینها تخمین زده شده که از 5 نفر یک نفر این مشکل را دارد. در میان جوانان زنها بیشتر از مردها در معرض این مشکل هستند.
آیا فشار خون پایین مناسب است؟
شواهد نشان داده در بعضی نژادها بیشتر از سایرین احتمال داشتن فشار خون پایین وجود دارد. نژادهای بومیان استرالیایی ، آفریقای شرقی ، بنگال و ایتالیایی و فلیپین همگی فشار خونشان پایینتر از اروپاییهاست. نکته مهم و مثبت در مورد داشتن فشار پایین این است که در میان مردمی که این وضع را دارند میزان مرگ و میر کمتر از کـسانی است که فشار بالا دارند. علیرغم اینکه بعضیها بخصوص مردم آلمان ، فرانسه ، ایتالیا و اسپانیا ادعا دارند که فشار خون پایین چیز بدی است، بسیاری از شرکتهای بیمه کشورهای غربی روی این موضوع که افراد در سنین متوسط اگر فشار خون پایین داشته باشند و بیماری دیگری نباشد، سالمترین و طولانیترین طول عمر را خواهند داشت.
فشارخون بارداری
افزایش فشارخون در اثر حاملگی بعد از هفته 20حاملگی بدون وجود پروتئین در ادرار را فشارخون بارداری گویند. مسمومیت حاملگی از جمله عوارض مهم دوران حاملگی است که ۱۸ درصد مرگ و میر مادران باردار را شامل می شود. هیپرتانسیون وقتی تشخیص داده می شود که فشار خون بالای 140 روی 90 میلی متر جیوه باشد.سابقا افزایش فشار سیستولی به میزان ۳۰ و دیاستولی ۱۵ میلیمتر جیوه یک معیار تشخیصی به شمارمی رفت ولی در حال حاضر فقط به تحت نظر گرفتن دقیق این موارد اکتفا می شود و جزو فشار خون بارداری طبق بندی نمی شود. ادم نیز از معیار های تشخیصی حذف شده است. علل مستعد کننده شامل زنان نولی پار، زنان در دو انتهای سن باروری (سنین پایین و بالا)، استعداد ژنتیکی، رفاه اجتماعی پایین، چندقلویی، سابقه هیپرتانسیون مزمن و چاقی (با افزایش وزن احتمال آن افزایش می یابد) می باشد. مصرف سیگارو جفت سر راهی با علت نامعلوم شیوع آن را کم می کند.
درمان
بهتر است کلیه موارد مبتلا به فشار خون بارداری تحت نظر متخصص زنان قرار گیرند. در صورت تشخیص پره اکلامپسی مورد باید در بیمارستان بستری و ختم حاملگی تحت نظر پزشک انجام شود. درمان شامل رژیم غذائی مناسب، مصرف داروهای ضد فشار، ورزش کردن در حد تحمل، کنترل مرتب کنترل فشار، کاهش ریسک فاکتورهای افزایش دهنده فشار مانند استرس و هیجان.
منبع : اینترنت